| Czy warunki zdrowotne w szkołach są ważne? |
Szkoły nie zapewniają uczniom bezpieczeństwaNIK przeprowadziła od marca 2007 r. do sierpnia 2007 r. - z własnej inicjatywy - kontrolę utrzymania obiektów oraz przestrzegania bezpieczeństwa i higieny w wybranych publicznych szkołach i placówkach oświatowych. Kontrola dotyczyła lat 2004 - 2007 (I kwartał).Na 66 szkół i innych placówek oświatowych, skontrolowanych przez NIK, tylko w jednej nie odkryto żadnych nieprawidłowościCelem kontroli było dokonanie oceny realizacji zadań w zakresie utrzymania w należytym stanie techniczno-użytkowym obiektów budowlanych publicznych szkół i placówek oświatowych oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu i nauki w tych jednostkach.Objęto nią 73 jednostki, w tym: 55 szkół, 11 placówek oświatowych i 7 organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe (j.s.t.), na terenie 11 województw. NIK negatywnie oceniła skontrolowaną działalność, ze względu na szeroki zakres nieprawidłowości, które stwierdzono prawie we wszystkich skontrolowanych jednostkach. W zakresie realizacji obowiązków związanych z utrzymaniem obiektów publicznych szkół i placówek oświatowych, ocenę pozytywną uzyskała tylko jedna szkoła (spośród 66 skontrolowanych szkół i placówek oświatowych). Pozostałe skontrolowane jednostki uzyskały w ww. zakresie ocenę negatywną (13 jednostek) lub ocenę pozytywną, pomimo stwierdzenia istotnych nieprawidłowości lub uchybień (52 jednostki). W zakresie działań służących zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu i nauki uczniów oraz wychowanków w obiektach publicznych szkół i placówek oświatowych, ocenę pozytywną uzyskały tylko 3 szkoły i 1 placówka oświatowa, natomiast pozostałe jednostki uzyskały w ww. zakresie ocenę negatywną (7 szkół i placówek oświatowych) lub ocenę pozytywną, pomimo stwierdzenia istotnych nieprawidłowości albo uchybień (55 jednostek). Nieprawidłowości w ww. zakresie stwarzały niekiedy realne zagrożenie dla uczniów, wychowanków i personelu oraz niejednokrotnie utrudniały proces dydaktyczny i wychowawczy.Ponadto NIK stwierdziła nieprawidłowości w działaniach wszystkich skontrolowanych organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe (5 z nich uzyskało ocenę negatywną, a 2 pozytywną z nieprawidłowościami lub uchybieniami). Ujawnione nieprawidłowości polegały m.in. na: nieokreśleniu w statutach szkół i placówek oświatowych celów, zadań i szczegółowych kompetencji organów tych jednostek w zakresie utrzymania obiektów, niezapewnieniu środków finansowych na pełną realizację potrzeb remontowych oraz zaniechaniu okresowych kontroli obiektów oświatowych. W 15 skontrolowanych szkołach i placówkach oświatowych kompetencje dyrektora szkoły lub placówki oświatowej jako zarządcy obiektów budowlanych, związane z ich utrzymaniem nie zostały sprecyzowane w ich statutach. Natomiast w 45, zawierały one ogólne, niejednoznaczne postanowienia zobowiązujące dyrektorów jedynie do zorganizowania administracyjnej i gospodarczej obsługi szkół lub placówek. W 46 szkołach stwierdzono ograniczenia możliwości pobierania nauki przez uczniów niepełnosprawnych, ze względu na bariery architektoniczne w obiektach oświatowych. Ponadto w 3 szkołach nie zapewniono uczniom możliwości korzystania z gabinetów profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, a w 3 innych możliwości korzystania z urządzeń sportowych i rekreacyjnych. W niektórych szkołach i placówkach oświatowych nie przeprowadzano w całym badanym okresie kontroli okresowych, co najmniej raz w roku, polegających na sprawdzeniu stanu technicznego: elementów budynków, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu - 22 jednostki, instalacji gazowej - 6 jednostek oraz przewodów kominowych wentylacyjnych - 3 jednostki. Poza tym ww. kontrole nie były corocznie realizowane: w zakresie stanu technicznego w 27 jednostkach, instalacji gazowych w 11, a przewodów kominowych i wentylacyjnych w 10 szkołach. Kontroli okresowych, dokonywanych co najmniej raz na 5 lat, polegających na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektów budowlanych, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia nie realizowano w 18, a w zakresie stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej w 13 jednostkach. Kontrole okresowe coroczne, w 13 jednostkach, prowadziły osoby nieposiadające uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności lub kwalifikacji, o których mowa w Prawie budowlanym, a kontrole okresowe pięcioletnie w 4 jednostkach. W 35 jednostkach stwierdzono nierzetelne prowadzenie książek obiektów budowlanych, a w 5 nawet ich nie założono. Kompletnej dokumentacji budowy oraz dokumentacji powykonawczej obiektów szkolnych nie przechowywano w 31 jednostkach. W 12 jednostkach nie przeprowadzano kontroli obiektów w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków korzystania, po przerwach w działalności oświatowej trwających co najmniej 2 tygodnie. W części skontrolowanych szkół i placówek oświatowych nie przestrzegano zasad bezpieczeństwa i higieny w obiektach lub nie utrzymywano i nie zabezpieczono odpowiednio terenów wokół obiektów. W 13 jednostkach nie utrzymywano we właściwym stanie technicznym stolarki okiennej oraz urządzeń higieniczno-sanitarnych, w 4 nie zapewniono odpowiedniej wentylacji pomieszczeń, a w 18 klatki schodowe nie odpowiadały wymogom bezpieczeństwa. W 16 nie umieszczono w salach lub na boiskach tablic informacyjnych, określających zasady bezpiecznego użytkowania urządzeń i sprzętu sportowego, a w 5 stan techniczny urządzeń sportowych był niewłaściwy. W 28 jednostkach stwierdzono nieprawidłowe zabezpieczenie terenu szkół i placówek oświatowych, w 14 nie zabezpieczono szlaków komunikacyjnych wychodzących poza teren szkoły lub placówki, a w 13 nie oznakowano i nie zabezpieczono pomieszczeń, do których jest wzbroniony dostęp osobom nieuprawnionym. W 15 jednostkach stwierdzono przypadki przechowywania przeterminowanych leków i środków medycznych, a w 8 nie przeszkolono nauczycieli w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Ponadto w 6 jednostkach oświatowych stwierdzono brak planów ewakuacji, a w 13 plany te zostały nieprawidłowo sporządzone. W większości skontrolowanych szkół i placówek oświatowych stwierdzono nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków związanych z postępowaniem w razie wypadków, którym ulegli uczniowie lub wychowankowie. Polegały one m.in. na: niepowiadamianiu o wypadkach pracowników bhp, społecznego inspektora pracy i organu prowadzącego, rady rodziców, a nawet rodziców (33 przypadki) oraz nieprowadzeniu niektórych czynności w ramach postępowania powypadkowego (14 przypadków). NIK ujawniła w 42 jednostkach czyny wyczerpujące znamiona wykroczenia z art. 93 Prawa budowlanego (brak kontroli okresowych obiektów budowlanych, nieprowadzenie książek obiektów budowlanych, nieprzechowywanie dokumentacji budowy i powykonawczej) oraz czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa, o którym mowa w art. 90 Prawa budowlanego (samowolne kontynuowanie robót budowlanych). Łącznie NIK skierowała po kontroli do właściwych powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego 27 zawiadomień o naruszeniu przepisów Prawa budowlanego, wnioskując o wszczęcie postępowań wyjaśniających i mandatowych. Poza tym, w trakcie kontroli w 5 jednostkach, na wniosek NIK, postępowanie mandatowe przeprowadzili powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego, nakładając na dyrektorów jednostek oświatowych kary grzywny. W 3 jednostkach ujawniono przypadki bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi. W celu zapobieżenia temu niebezpieczeństwu kontrolerzy NIK poinformowali kierowników kontrolowanych jednostek, którzy podjęli stosowne działania. Doraźne działania dotyczyły zabezpieczenia przewodów elektrycznych w sali informatycznej, zabezpieczono również przed dostępem wychowanków grożący zawaleniem obiekt budowlany (budynek gospodarczy i garaż), a także zabezpieczono 2 studzienki kanalizacyjne. źródło: NIK
|