Warstwy izolacyjne - Zapobieganie uszkodzeniom Wiele problemów powstających przy eksploatacji można przewidzieć w fazie wykonawstwa.
Mostki akustyczne
Mostki akustyczne powstają w miejscach, gdzie dochodzi do bezpośredniego zetknięcia jastrychu ze stropem (rys 7.1.3/1), ścianą (rys. 7.1.3/2) lub np. rurami przechodzącymi przez strop.
 - 01 masywna konstrukcja stropu,
- 02 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T,
- 03 jastrych
| Jest to możliwe np. wtedy, gdy przez nieszczelne styki między płytami izolacji akustycznej (EPS T PODŁOGA PŁYWAJĄCA) lub paskami przy ścianie, dojdzie do wylania się rzadkiej zaprawy wprost na strop lub do ściany. Na skutek zetknięcia się dwóch sztywnych materiałów powstaje możliwość intensywnego przenoszenia dźwięków materiałowych. Szansą na uniknięcie mostków akustycznych jest wykonanie szczelnej powłoki z warstwy rozdzielczej (06) (rys 7.1.3/9), która skutecznie osłoni płyty izolacyjne (02) | 
| Często występujące w praktyce uszkodzenie pokazano na rysunku 7.1.3/2. Pionowe paski na krawędzi podłogi zostały tu zbyt wcześnie obcięte i podczas przyklejania płytek podłogowych doszło do wyciśnięcia masy szpachlowej lub klejącej aż do ściany. W ten sposób pływająca podłoga została "połączona" akustycznie ze ścianą.
Ten sam efekt może wystąpić przy osadzaniu płytek cokołowych. |  - 04 krawędź tynku nad cokołem
- 05 styropianowe paski izolacji pionowej
- 06 warstwa rozdzielcza
- 07 gładź wyrównawcza
- 08 płytki posadzkowe
| Uniknięcie mostków akustycznych przy cokole podłogi jest możliwe, jeśli przestrzegana jest przedstawiona niżej zasada. Pionowe paski izolacyjne przy ścianach (05) (rys 7.1.3/3) i wywinięta folia rozdzielcza (06) mogą być obcięte dopiero wtedy, gdy:
- płytki posadzkowe (ceramiczne, kamienne itp.) są przyklejone, ew. wyszlifowane i wyfugowane,
- parkiet jest przyklejony, wycyklinowany i polakierowany.
| 
| Przed umocowaniem cokołu, należy szczelinę przy ścianie przykryć cienkim paskiem styropianu i umocować do podłogi przy użyciu taśmy klejącej (rys. 7.1.3/4) | 
- 09 pasek styropianu, d > 8 mm
- 10 masa klejąca
- 11 płytka cokołu
- 12 tynk uzupełniający
| Obecność paska (09) zamykającego szczelinę sprawia, że masa (10), którą klejony jest cokół do ściany nie tworzy mostka akustycznego z jastrychem podłogi. Po osadzeniu cokołu uzupełniany jest tynk (12), tak jak to pokazano na rysunku 7.1.3/5 | 
- 13 elastyczna masa wypełniająca
| Po związaniu masy klejącej (10), pasek styropianu (09) należy wyjąć lub wyciąć spod cokołu. Następnie otwarta fuga jest uzupełniana elastyczną masą wypełniającą (13) |
Powstawanie rys Skurcz i pełzanie, jakie zachodzą w masywnych elementach żelbetowych, prowadzą do powstawania odkształceń konstrukcji i w efekcie do powstawania dużych naprężeń w stropie i związanych z nim sztywnych warstwach podłogowych. Skutkiem takich naprężeń jest powstawanie rys, tj. miejsc spękania materiału. Takie same skutki mogą być wywoływane przez naprężenia termiczne, a także osiadanie budynku, zwłaszcza w przypadku obiektów dużych. Powstawania rys można w znacznym stopniu uniknąć, jeśli podzieli się całą powierzchnię podłogi na mniejsze fragmenty, stosownie do użytego materiału. Poszczególne, powstałe w ten sposób pola, powinny mieć możliwie prosty, zwarty kształt. W jastrychach anhydrytowych, gipsowych i asfaltowych nie ma zwykle potrzeby wykonywania szczelin dylatacyjnych. Natomiast w przypadku jastrychów magnezytowych są one konieczne w odstępach co 8-10 m, a dla cementowych odstępy nie powinny przekraczać 6 m.
Na rysunku 7.1.3/7 pokazano miejsca powstawania rys wywołanych "geometrią podłogi". Jest to związane z koncentracją naprężeń w materiale, jaka ma miejsce w narożnikach wklęsłych przy:
A kominach względnie wspornikach ścian
B filarach
C zwężeniach i uskokach.
Poprzez właściwe rozplanowanie podziału całej powierzchni na poszczególne pola, można zapobiec przypadkowemu powstawaniu rys.
Na rysunku 7.1.3/8 przedstawiono zalecany sposób podziału: Poza szczeliną przyścienną (01), która pełni również funkcję szczeliny dylatacyjnej, powinny być szczeliny dylatacyjne rozdzielcze (02) w narożnikach wklęsłych oraz w miejscu zwężenia powierzchni podłogi. Ilość dodatkowych szczelin dylatacyjnych (03) zależy od przewidywanych naprężeń w warstwach podłogowych.
Brak jest bardzo precyzyjnych, jednoznacznych przepisów dotyczących stosowania szczelin dylatacyjnych. Podawane są zwykle jedynie wskazówki orientacyjne na ten temat i ogólne zasady dotyczące maksymalnych odległości.
- 01 szczelina dylatacyjna (przyścienna)
- 02 szczelina rozdzielcza
- 03 szczelina rozdzielcza (wg potrzeby)
- 01 szczelina dylatacyjna (przyścienna)
- 02 szczelina rozdzielcza
- 03 szczelina rozdzielcza (wg potrzeby)
Sposób wykonania szczeliny dylatacyjnej (02 i 03) w warstwie jastrychu jest pokazany na rysunku 7.1.3/9. Ciągłość płyty jastrychu (07), leżącej na warstwie rozdzielczej (06), jest tu przerwana przy pomocy paska dźwiękoizolacyjnego (elastycznego) styropianu (08).
- 01 szczelina dylatacyjna (przyścienna)
- 02 szczelina rozdzielcza
- 03 szczelina rozdzielcza (wg potrzeby)
- 04 strop żelbetowy
- 05 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe
- 06 warstwa rozdzielcza
- 07 jastrych pływający
- 08 pasek styropianu dźwiękoizolacyjnego (elastycznego)
Szczeliny Nazwy szczelin są związane z ich funkcją i położeniem:
- szczelina dylatacyjna obwodowa (krawędziowa)oddziela wylewkę od ograniczających podłogę płaszczyzn ścian i jednocześnie pełni funkcję szczeliny dylatacyjnej
- szczelina dylatacyjna rozdzielcza ten rodzaj szczeliny dylatacyjnej jest stosowany do rozdzielenia poszczególnych pomieszczeń lub odrębnych pól geome-trycznych podłogi
- szczelina pozorna (nacięcie wylewki), szczelina sięgająca nie głębiej niż do połowy grubości warstwy wylewki.
Przy otworach w ścianach tworzących pomieszczenie, szczeliny dylatacyjne obwodowe przechodzą przez światło otworu po obydwu stronach (rys. 7.1.3/10), powstaje w ten sposób między nimi rodzaj progu, lub też szczelina jest wykonywana w środku otworu (rys. 7.1.3/11).
- 01 szczelina obwodowa (krawędziowa)
- 02 szczelina obwodowa (rozdzielcza)
- 01 szczelina obwodowa (krawędziowa)
- 02 szczelina obwodowa (rozdzielcza)
03 ściana,- 04 tynk,
- 05 ościeżnica
- 06 paski styropianu elastycznego
- 07 szczelina rozdzielcza pod drzwiami
- 08 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe
- 06 paski styropianu elastycznego
- 07 szczelina rozdzielcza pod drzwiami
- 08 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe
- 10 prostokątna rura
W otworach drzwiowych (rys. 7.1.3/12), pasek pionowej izolacji akustycznej jest ułożony wokół ościeżnicy. Szczelina dylatacyjna między pomieszczeniami powinna się wtedy znajdować pod skrzydłem drzwi.
Przechodzące przez strop rury (okrągłe i kwadratowe) (rys. 7.1.3/13) należy osłonić dookoła mankietem złożonym z pasków dźwiękoizolacyjnych płyt styropianowych. W podobny sposób izolowane powinny być również np. słupy oparte na stropie. Przy wykonywaniu szczelin dylatacyjnych można stosować specjalne profile (rys. 7.1.3/14), dostosowane do różnych rodzajów wykładzin i posadzek. Specjalne zasady rozmieszczania szczelin dylatacyjnych są stosowane w przypadku ogrzewania podłogowego (rys. 7.1.3/15).
- 08 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe,
- 09 warstwa rozdzielcza,
- 10 prostokątna rura
- 11 jastrych pływający
- 12 styropian elastyczny jako wypełnienie szczeliny
- 13 profil do obróbki szczeliny
- 14 gładź wyrównawcza
- 15 płyty podłogowe
- 16 strop żelbetowy
- 17 profil regulowany
- 08 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe,
- 09 warstwa rozdzielcza,
- 10 prostokątna rura
- 11 jastrych pływający
- 12 styropian elastyczny jako wypełnienie szczeliny
- 13 profil do obróbki szczeliny
- 14 gładź wyrównawcza
- 15 płyty podłogowe
- 16 strop żelbetowy
- 17 profil regulowany
Rozmieszcza się je bowiem nie tylko wg geometrii pomieszczenia, ale przede wszystkim zgodnie z układem obwodów grzewczych. Specjalne profile o regulowanej wysokości pomagają w dokładnym utrzymaniu planowanej grubości warstw podłogowych.
Rozmieszczenie szczelin powinno być przedmiotem projektowania. Powierzchnia pojedynczego pola nie powinna przekroczyć 40 m2.
Konstrukcyjne szczeliny dylatacyjne (rys. 7.1.3/16) przecinają w pionowej płaszczyźnie cały budynek. Konieczność ich stosowania wynika właśnie z istotnych względów konstrukcyjnych, związanych z ruchami termicznymi i przemieszczeniami całej konstrukcji.
- 01 ściany budynku,
- 02 stropy,
- 03 słupy
- 02 strop ze szczeliną dylatacyjną,
- 04 strop żelbetowy,
- 05 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T
- 06 warstwa rozdzielcza
- 17 szablon
- 18 placki jastrychu
Minimalna szerokość konstrukcyjnej szczeliny dylatacyjnej wynosi 2 cm. Szczelina ta musi być już na etapie stanu surowego budynku wypełniona elastycznym materiałem.
Wszystkie elementy budynku, wsparte na wymienionych wyżej częściach konstrukcyjnych, (np. jastrychy, posadzki, tynki, warstwy osłonowe) muszą być również przecięte i wyraźnie rozdzielone.
Na rysunku 7.1.3/17 pokazano w jaki sposób można wykonać konstrukcyjną szczelinę dylatacyjną w warstwach podłogowych. W miejscu, w którym ma być wykonana szczelina umieszcza się metalowy lub drewniany szablon (17) i początkowo przytrzymuje w tym położeniu dosuwając do niego płyty izolacyjne (05). Warstwa rozdzielcza (06) jest wywijana następnie na szablon i dociskana przy użyciu placków jastrychu (18), dopóki nie zostanie wylana cała warstwa jastrychu (07).
Szablon jest usuwany (rys. 7.1.3/18) dopiero wtedy, gdy jastrych już całkowicie związał i wykonane zostały warstwy posadzkowe.
- 04 strop żelbetowy,
- 05 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T,
- 06 warstwa rozdzielcza
- 07 pływający jastrych
- 08 wykładzina podłogowa
- 09 profil zamykający szczelinę dylatacyjną
- 13 wypełnienie szczeliny
- 02 strop ze szczeliną dylatacyjną,
- 04 strop żelbetowy,
- 05 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T
- 06 warstwa rozdzielcza
- 07 pływający jastrych
- 10 nierdzewny kątownik
- 11 fartuch kotwiący
- 12 płytki posadzkowe
- 13 wypełnienie szczeliny
- 14 trwale elastyczna masa wypełniająca
Po wypełnieniu miękkim materiałem wypełniającym (13), szczelina jest zamykana specjalnym profilem (09). Na rysunku 7.1.3/19 pokazano alternatywne, w stosunku do rys. 7.1.3/18, rozwiązanie szczeliny dylatacyjnej. Zastosowano tu bowiem kątowniki (10), zakotwione w jastrychu przy pomocy dodatkowych fartuchów (11), których zadaniem jest wzmocnienie krawędzi szczeliny. Szczelina po wypełnieniu elastycznym materiałem (13) jest uzupełniana od góry trwale elastyczną masą uszczelniającą (14).
W przeciwieństwie do wcześniejszych rozwiązań, na rysunku 7.1.3 przedstawiono sposób, w którym fartuch (11) połączony z płaskim profilem (16) jest przykręcony wprost do stropu (04). Jastrych pływający (07) jest oddzielony od profilu paskami izolacyjnymi (15), dzięki którym w tym miejscu nie powstaje mostek akustyczny. 
- 02 strop ze szczeliną dylatacyjną,
- 04 strop żelbetowy,
- 05 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T
- 06 warstwa rozdzielcza
- 07 pływający jastrych
- 08 wykładzina podłogowa
- 11 fartuch kotwiący
- 13 wypełnienie szczeliny
- 14 trwale elastyczna masa wypełniająca
- 15 paski izolacyjne z elastycznego styropianu
- 16 płaski profil nierdzewny
Konstrukcyjna szczelina dylatacyjna w stropie i podłodze ma swój dalszy ciąg w ścianie. Na rysunku 7.1.3/21 pokazano w jaki sposób można rozwiązywać miejsce połączenia obydwu szczelin.
Przy stosowaniu do wykonywania szczelin dylatacyjnych gotowego systemu profili obwiązują generalnie te same zasady konstrukcyjne jak wyżej. Szczególne problemy są związane jednak z kształtowaniem szczelin dylatacyjnych w budynkach narażonych na oddziaływanie wilgoci.
Schemat rozwiązania szczeliny dylatacyjnej (02) między dwoma polami grzewczymi (04 i 05) ogrzewania podłogowego został przedstawiony na rysunku 7.1.3/22.
- 01 szczelina krawędziowa,
- 02 szczelina dylatacyjna,
- 03 miejsce przejęcia rury ogrzewania przez szczelinę
- 04 obwód grzewczy lewy
- 05 obwód grzewczy prawy
W przypadku jastrychów typu od A1 do A3 (rozdz. 7.1.2 strona 6), szczeliny obwodowe i szczeliny dylatacyjne między poszczególnymi polami należy wykonać tak, aby w tym miejscu umożliwić przesuw płyty jastrychu względem rury grzewczej. W tym celu, w miejscu szczeliny, rura ogrzewania jest osłaniana 30 cm odcinkiem elastycznej rury osłonowej. Na rysunkach od 7.1.3/23 do 7.1.3/25 przedstawiono sposób przepuszczenia rury przez szczelinę dylatacyjną. Na rysunku 7.1.3/23 widoczny jest przekrój A, z rurą grzewczą (09) bez osłony, na rysunku 7.1.3/24 przekrój B, z rurą (09) w elastycznej osłonie (10). Rys. 7.1.3/22
- 07 warstwa rozdzielcza,
- 08 jastrych,
- 09 rura grzewcza
- 06 dźwiekoizolacyjne płyty styropianowe,
- 09 rura grzewcza,
- 10 elastyczna rura osłonowa
- 02 szczelina dylatacyjna,
- 06 dźwiekoizolacyjne płyty styropianowe,
- 07 warstwa rozdzielcza
- 08 jastrych
- 09 rura grzewcza
- 10 elastyczna rura osłonowa
Odkształcenia Często obserwowanym problemem, podczas wykonywania podłóg pływających, są odkształcenia geometryczne podłoża. Odkształcenia te i pęknięcia powstają zwykle na skutek zbyt wczesnego pokrywania warstwy jastrychu płytkami posadzkowymi.
Na rysunku 7.1.3/26 pokazano cementowy jastrych, bezpośrednio po tym jak został pokryty szczelną posadzką z płytek, deformacje jeszcze nie wystąpiły.
- 01 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T,
- 02 styropianowe płyty termoizolacyjne EPS 100,
- 03 warstwa rozdzielcza
- 04 jastrych pływający
- 05 płytki posadzkowe
- 06 elastyczne wypełnienie szczeliny
- 07 cokół
Natomiast na rysunku 7.1.3/27 pokazano skutki zachodzącego wciąż w jastrychu skurczu. Warstwa podłoża uległa wybrzuszeniu. W dolnej części podłoża skurcz może zachodzić bez większych trudności, natomiast zewnętrzna warstwa ceramiczna, silnie związana z podłożem, przeciwdziała skurczowi w części górnej. Skutkiem takiej deformacji jest wystąpienie w górnej części jastrychu i w masie klejącej płytki naprężeń rozciągających. Są one przenoszone tak długo, jak pozwoli na to wytrzymałość tego materiału. Na skutek wybrzuszenia warstwy, jastrych wspiera się jedynie na krawędziach i traci wymaganą geometrię powierzchni. W pobliżu krawędzi nacisk działający na materiał izolacji akustycznej przekracza zwykle wartości obliczeniowe. Brzegi jastrychu obniżają się więc w stosunku do istniejących już cokołów i innych połączeń ze ścianami.
W tej sytuacji nawet elastyczne masy wypełniające szczeliny między posadzką a cokołem nie są w stanie osłonić w szczelny sposób tych połączeń. Pod wpływem ciężaru własnego całej podłogi i obciążeń użytkowych działających na nią dochodzi zwykle do pęknięcia (09) wspartej tylko na brzegach posadzki (rys. 7.1.3/28).
- 09 spękania jastrychu i posadzki
Takie zjawiska mogą występować w okresie między jednym miesiącem, a nawet jednym rokiem od chwili wykonania warstw podłogowych. Przed takimi efektami skurczu nie zabezpiecza nawet stalowe zbrojenie płyty podłoża. 1 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe EPS T 2 styropianowe płyty termoizolacyjne EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20) 3 warstwa rozdzielcza 4 jastrych pływający 5 płytki posadzkowe 6 elastyczne wypełnienie szczeliny 7 cokół 8 spękania na obrzeżach 9 spękania jastrychu i posadzki.
|
