Jastrych to jednolita warstwa wykonana z mieszaniny mającej w trakcie układania konsystencję sypką, plastyczną lub ciekłą, a po upływie określonego czasu twardniejącą. Jastrych jest używany jako bezspoinowy podkład podłogowy lub rzadziej jako posadzka bezspoinowa.
W zależności od sposobu wbudowania wyróżnić można:
Jastrych związany ze stropem
Jest to zwykle gładź z zaprawy cementowej wylewana bezpośrednio na szorstkiej, betonowej konstrukcji stropowej.
Po stwardnieniu gładź jest w sposób nieprzesuwny związana z podkładem konstrukcyjnym (—>o 7.1.2/1).
Nominalna grubość wynosi 20 mm.
Jastrych na warstwie rozdzielczej
Jeśli warstwa wylewki nie może być związana ze stropem, to przed jej wylaniem należy w sposób szczelny rozłożyć na stropie warstwę rozdzielczą (03) (np. folię budowlaną, papę podkładową) (->o 7.1.2/2). Dzięki tej warstwie, zmiany długości jastrychu w wyniku skurczu lub pęcznienia mogą się odbywać bez przerwania jej ciągłości.
Nominalna grubość wynosi 30 mm.
Jastrych pływający
Na warstwie materiału izolacyjnego, termoizolacji lub izolacji akustycznej, pokrytego wcześniej warstwą rozdzielczą wylewana jest warstwa gładzi, oddzielonej od konstrukcji stropowej i na obrzeżach od ścian budynku (->o 7.1.2/3).
Nominalna grubość wynosi 35 mm.
1 konstrukcja stropu
2 jastrych
3 warstwa rozdzielcza
4 styropian - izolacja akustyczna
W zależności od użytego materiału wyróżnić można następujące rodzaje jastrychu:
- cementowy (JC), w którym zasadniczym środkiem wiążącym jest cement portlandzki.
- anhydrytowy (JA), środkiem wiążącym jest tu naturalny lub syntetyczny anhydryt zmieszany ze spowalniaczami wiązania.
- magnezytowy (JM), materiałem wiążącym jest w tego rodzaju jastrychach magnezyt kaustyczny (tlenek magnezu i chlorek magnezu) z dodatkiem organicznych i nieorganicznych wypełniaczy.
- z lanego asfaltu (JLA), mączka kamienna i piasek są mieszane z asfaltem, masa asfaltowa jest wylewana na gorąco na podłoże stropowe i jest gotowa do użytku natychmiast po ostygnięciu.
- jastrych samopoziomujący (JS), w tym przypadku nazwa nie jest związana z rodzajem środka wiążącego, ale ze sposobem wykonywania tej warstwy. Sucha mieszanka jest na placu budowy mieszana tylko z wodą i następnie pompowana do miejsca wylewania. Tam rozlewa się na powierzchni stropu, tworząc idealnie poziomą i gładką powierzchnię.
Jastrych może być używany :
- bezpośrednio jako warstwa użytkowa w połączeniu z powłoką o zwiększonej odporności na ścieranie
- pośrednio jako warstwa podkładowa pod posadzkę, w postaci np. drewnianego parkietu, płytek ceramicznych, różnego rodzaju wykładzin podłogowych itp.
Wykonywanie izolacji z dźwiękoizolacyjnych płyt styropianowychPrzed przystąpieniem do wykonywania wierzchnich warstw podłogowych należy sprawdzić:
- czy podłoże jest wystarczająco równe
- czy jego wilgotność nie przekracza wartości dopuszczalnych
- ew. czy konieczne jest zastosowanie warstwy paroszczelnej.
Pierwszym krokiem jest umieszczenie wzdłuż ścian pomieszczenia pionowych pasków izolacyjnych z pianki o grubości min. 8 mm. Jeśli nie mają one własnej warstwy klejącej, to ich ułożenie w pionie zapewnią dosunięte do nich płyty izolacji styropianowej (—>o 7.1.2/8).
Aby uzyskać warstwę o wymaganej izolacyjności, należy bardzo starannie dociskać do siebie poszczególne płyty styropianowe. W przypadku izolacji złożonej z kilku warstw, styki powinny być przesunięte między sobą w poszczególnych warstwach. Ułożona warstwa izolacji akustycznej jest następnie przykrywana szczelną, wodoodporną i ciągłą warstwą rozdzielczą, wykonaną np. z folii polietylenowej o grubości przynajmniej 0.1 mm, a gdy jest zgrzewana to 0.2 mm, papy bitumicznej na osnowie papierowej, o gramaturze min. 100 g/m2 lub innych materiałów o podobnych właściwościach (—>o 7.1.2/9).
Poszczególne wstęgi warstwy rozdzielczej muszą mieć zakład 80 mm. W przypadku jastrychu samopoziomującego należy styki warstwy rozdzielczej uszczelnić poprzez klejenie lub zgrzewanie tak, aby aż do momentu związania wylewki woda zarobowa nie mogła wyciekać na zewnątrz. Warstwa izolacji rozdzielczej musi być też w tym samym celu pod kątem ostrym wywinięta wysoko na ściany (—»o 7.1.2/10). Zaokrąglone krawędzie jastrychu mogą bowiem spowodować jego spękanie wzdłuż ścian. Pionowe paski izolacji i warstwa rozdzielcza muszą wystawać wyraźnie ponad warstwy podłogowe, aby mieć pewność, że nie dojdzie do zetknięcia wylewki ze ścianami. Jastrych powinien mieć tę samą grubość zarówno na środku jak i na brzegach pomieszczenia.
Dopiero po wykonaniu wszystkich warstw podłogi, można obciąć wystające ponad nie fragmenty pionowych pasków i powłoki rozdzielczej (—>o 7.1.2/11 - strzałka). Oznacza to, że przy posadzkach z wykładzin lub płytek ceramicznych, obcinanie wystających części może być zrealizowane dopiero po ich przyklejeniu i fugowaniu, a w przypadku parkietu po jego przyklejeniu i cyklinowaniu. Otwarte szczeliny na obwodzie podłogi należy zamknąć przy użyciu masy trwale elastycznej.
1 styropianowe paski krawędziowej izolacji akustycznej
2 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe
3 warstwa rozdzielcza
4 jastrych
5 posadzka
6 krawędziowa izolacja z pianki polietylenowej
7 fartuch z folii polietylenowej
8 taśma samoprzylepna
Pionowe paski izolacji akustycznej umieszcza się nie tylko przy ścianach otaczających izolowany strop, ale również przy ościeżnicach drzwi, rurach przebijających strop itp. Paski te, umieszczone przed wylaniem jastrychu, muszą sięgać na całą wysokość warstw podłogowych (->o 7.1.2/12).
Na rysunku o 7.1.2/12 warstwa rozdzielcza (03) jest wywinięta wysoko na pasek pionowej izolacji (01).
Na rysunku —>o 7.1.2/13 przedstawiono specjalny system izolacyjny składający się z paska izolacyjnej pianki polietylenowej (06) i fartucha z folii polietylenowej (07). Fartuch ten jest przyklejony, przy pomocy taśmy samoprzylepnej, do poziomej warstwy rozdzielczej (03).
Nierówności podłoża pod warstwą izolacji akustycznej nie powinny przekraczać 5 mm. W przeciwnym razie należy podłoże wyrównać przed wykonywaniem warstw izolacyjnych i podłogowych. Warstwa izolacji akustycznej powinna przylegać do podłoża na całej swojej powierzchni. Wszystkie puste przestrzenie należy więc usunąć (wypełnić lub zamknąć) przed jej układaniem. Szczególnie starannie należy izolować rury, które umieszczone są na stropie i przerywają ciągłość izolacji akustycznej. Sposób ułożenia rury pokazany na rysunku o 7.1.2/14 prowadzi wprost do powstania mostka akustycznego i spękania wylewki.
1 strop masywny
2 dźwiękoizolacyjne płyty styropianowe
3 styropianowe płyty termoizolacyjne
4 warstwa rozdzielcza
5 jastrych
6 obsypka
Aby uniknąć uszkodzeń wywołanych obecnością rury na stropie, należy zastosować dodatkową warstwę wyrównawczą (03). Można do tego celu użyć izolacyjnych płyt styropianowych odmiany EPS 100 038 DACH/PODŁOGA (PS-E FS 20) (->o 7.1.2/15). Powstałą wokół rury pustą przestrzeń należy wypełnić szczelnie samozagęszczającą się obsypką (06).
Szerokość szczeliny wypełnianej obsypką nie powinna przekraczać 100 mm (->o 7.1.2/16). W przeciwnym razie należy szerokie przerwy zapełnić lekką zaprawą o odpowiedniej wytrzymałości. Można je także, po wypełnieniu obsypką, przykrywać od góry blachą, która rozłoży równomiernie obciążenia.
Przy grubych warstwach izolacyjnych (—>o 7.1.2/17), zalecana jest kombinacja styropianowych płyt dźwiękoizolacyjnych i termoizolacyjnych. W tym przypadku, ze względu na ewentualne prowadzenie rur nad stropem, zaleca się ułożenie na spodzie płyty termoizolacyjnej, a na niej dopiero dźwiękoizolacyjnej płyty styropianowej. Styki między płytami powinny być wzajemnie przesunięte w obydwu warstwach. Przy grubych warstwach izolacyjnych istotne jest uzyskanie wylewki o wysokiej jakości i wytrzymałości na całej powierzchni. Korzystne jest w tym celu stosowanie zapraw o konsystencji miękkoplastycznej lub wylewanie grubszych warstw.
Jeśli grubość wylewki jest zbyt mała w stosunku do użytych warstw izolacyjnych to pod działaniem punktowych obciążeń (->o 7.1.2/18) dochodzi do przekroczenia jej wytrzymałości na zginanie i pęknięcia warstwy. Taki efekt może szczególnie łatwo wystąpić w przypadku jastrychów asfaltowych.
|
