Tu jesteś: Start / Ocieplanie budynków / Kondensacja pary wodnej
Kondensacja pary wodnej
Kondensacja pary wodnej w przegrodzie budowlanej

Jeżeli w przegrodzie budowlanej brakuje izolacji przeciwwilgociowej, albo uległa ona uszkodzeniu, następuje w niej zwiększenie ilości pary wodnej lub wody.

Skutkuje to pojawieniem się wilgoci - materiałowej lub eksploatacyjnej - w zależności od jej źródła. Wilgoć materiałową podzielić można na wilgoć technologiczną (powstającą w wyniku zawilgocenia wbudowanych materiałów i prowadzenia robót mokrych), oraz wilgoć kondensacyjną.

Wilgoć kondensacyjna pojawia się w przegrodach w wyniku nagromadzenia pary wodnej ( wydzielanej przez człowieka, powstającej podczas procesów gotowania, suszenia itp).
Wilgoć eksploatacyjna to wilgoć powstająca na skutek nieprawidłowego użytkowania obiektu, np. w wyniku braku wentylacji lub złej wentylacji budynku, albo też w wyniku wprowadzenia do budynku procesów mokrych takich jak eksploatacja łaźni, pralni.

Przyczyną występowania problemów wilgotnościowych w pomieszczeniach przeznaczonych głownie na cele mieszkalne i biurowe jest przede wszystkim brak dostatecznej wentylacji. Powoduje on zbyt dużą wilgotność powietrza, a w konsekwencji dobre warunki do rozwoju grzybów i drobnoustrojów oraz degradację materiałów budowlanych w ścianach i sufitach.

Systemy suchej zabudowy wymagają sprawnie działającej wentylacji. Para wodna usuwana jest z pomieszczeń również poprzez otaczające przegrody, co nie ma istotnego znaczenia ze względu na bilans pary wodnej w pomieszczeniu (jest to zaledwie 0,5 do 3,0% całkowitej ilości pary usuwanej poprzez wentylację), ale prowadzić może do zawilgocenia przegrody w wyniku kondensacji pary wodnej występującego w chwili przejścia pary ze stanu gazowego w stan ciekły .

Kondensacja pary wodnej w przegrodzie związana jest ze zjawiskiem przepływu dyfuzyjnego pary wodnej, i jest konsekwencją występowania różnicy ciśnień cząstkowych pary wodnej po obydwu jej stronach przegrody (zewnętrzne i wewnętrznej). W uproszczeniu, przepływ pary wodnej odbywa się w podobny sposób jak przenikanie ciepła - para wodna przenika z ośrodka o wyższej temperaturze do ośrodka o niższej temperaturze, czyli przez przeważającą część roku z pomieszczeń do otoczenia zewnętrznego.

Wykraplanie się pary wodnej wewnątrz przegrody następuje wówczas, gdy temperatura w niej obniża się poniżej temperatury punktu rosy (w takich samych warunkach roszą się szyby w oknach), a dodatkowo gęstość strumienia czyli ilość pary wodnej w przegrodzie jest znaczna.

Kondensacja pary wodnej może wystąpić w przegrodzie np. wewnątrz warstwy izolacyjnej w sytuacji, gdy nie jest ona zwentylowana, a za nią znajduje się warstwa materiału o dużo większej szczelności niż sama izolacja czyli o znacznie większym oporze dyfuzyjnym (np. papa, cegła klinkierowa, itp.). W sytuacji takiej, aby zminimalizować ryzyko wykroplenia się pary wodnej po stronie wewnętrznej przegrody należy bezwzględnie stosować ekrany paroizolacyjne, np. specjalne folie polietylenowe lub aluminiowe.

Uzyskanie jednoznacznej oceny możliwości wykondensowania się pary wodnej wewnątrz przegrody jest możliwe jedynie przez przeprowadzenie skomplikowanych obliczeń uwzględniających opory dyfuzyjne poszczególnych warstw oraz temperatury panujące na ich styku. Pamiętać należy, że zastosowanie paroizolacji nie zabezpiecza w 100 % przed wnikaniem pary wodnej do wnętrza przegrody. Mimo tego, że współczynnik przepuszczania pary wodnej dla materiałów paroizolacyjnych jest bardzo mały, a tym samym opór dyfuzyjny całej warstwy paroizolacji bardzo duży, to i tak niewielka ilość pary wodnej przedostaje się do wnętrza przegrody.
Uwzględnić to należy szczególnie w konstruowaniu zabudów poddaszy jako ocieplenia dachów, bo pominięcie tego zjawiska w perspektywie kilku lat użytkowania poddasza prowadzi do zawilgocenia materiału izolacyjnego, czyli w konsekwencji do pogorszenia jego parametrów termoizolacyjnych oraz co szalenie ważne do zawilgocenia i zagrzybienia drewnianej konstrukcji więźby dachowej.
Czytaj więcej o wpływie wilgoci na własności termoizolacyjne przegrody

Chcąc zminimalizować powyższe zagrożenie należy pamiętać, aby w przypadku dachów o tzw. szczelnym pokryciu, czyli np. dachów z pełnym deskowaniem i pokryciem z papy asfaltowej oraz dachów z zastosowaną folią wstępnego krycia [FWK] o niskiej paroprzepuszczalności (poniżej 1000 [g/(m*h*hPa)]) między górną płaszczyzną materiału termoizolacyjnego, a poszyciem dachu (deskowaniem, FWK) zachować drożną i wentylowaną (nawiew w okapie, wywiew w kalenicy) pustkę powietrzną o grubości 2,5 - 8 cm.

W dachach z zastosowaniem folii wstępnego krycia (FWK) o wysokiej paroprzepuszczalności oraz pokrycia dachowego pozwalającego na wentylację dachu stosowanie pustki powietrznej jest zbyteczne, a płyty lub maty z wełen mineralnych można ułożyć na tzw. styk z FWK. Paroprzepuszczalność różnych rodzajów folii może się różnić między sobą, ze względu na zastosowanie różnych procedur badawczych do ich określania.

Dobrym i uniwersalnym miernikiem jest współczynnik Sd - powietrzny równoważnik oporu dyfuzyjnego określany czasem jako równoważna warstwa powietrza. Określa on grubość warstwy powietrza, która w identycznych warunkach będzie stawiała taki sam opór parze wodnej jak dana folia. Współczynnikiem tym można opisać nie tylko folie paroprzepuszczalne ale i paroizolacje oraz inne materiały wykończeniowe np. warstwy farb elewacyjnych czy wewnętrznych. Sd 0,02 - 0,1 m są to folie o wysokiej paroprzepuszczalności Sd 1.0 - 3.0 m są to folie o niskiej paroprzepuszczalności Sd 100 i więcej m są to folie paroizolacyjne.
 
statystyka